Εξερευνήστε το πρόγραμμα
Στόχοι έρευνας
Η αρχαιολογική έρευνα στα Παλιάμπελα Κολινδρού είναι ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα που επιδιώκει την ανασύνθεση της προϊστορικής ζωής στην περιοχή και τη σύνδεση του απώτερου παρελθόντος με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Οι στόχοι του προγράμματος αναλύονται στα παρακάτω επιμέρους θέματα:
 
Ερευνητικά ερωτήματα

Τα ερευνητικά ερωτήματα σχετίζονται με τον σύγχρονο προσανατολισμό της αρχαιολογικής έρευνας όπως:

  • την ανασύνθεση του νεολιθικού περιβάλλοντος και της νεολιθικής αγροτικής οικονομίας
  • τα χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των κατοίκων ενός νεολιθικού οικισμού
  • την εμφάνιση του «χωριού» και του «νοικοκυριού» ως βασικών κοινωνικών μονάδων στη νεολιθική Ελλάδα
  • τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά των πρώιμων γεωργοκτηνοτροφικών θέσεων στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας και της εξέλιξής τους στις νεότερες φάσεις της Νεολιθικής
  • την αποκατάσταση των τοπικών ακολουθιών νεολιθικής κεραμικής που παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες, τόσο σε σχέση με την Θεσσαλία, όσο και σε σχέση με την Κεντρική Μακεδονία
  • τη συγκέντρωση ενός σημαντικού για την περιοχή συνόλου βιοαρχαιολογικών και παλαιοπεριβαλλοντικών δεδομένων
 
Μεθοδολογικά ενδιαφέροντα

Η ανασκαφή στα Παλιάμπελα δίνει μια σημαντική ευκαιρία για συστηματική και ιδιαίτερα υψηλών προδιαγραφών πανεπιστημιακή αρχαιολογική έρευνα πεδίου με σύγχρονες ανασκαφικές τεχνικές και αναλυτικές δυνατότητες. Έμφαση δίνεται στην επέκταση της ψηφιακής υπολογιστικής τεχνολογίας στο επίπεδο της ανασκαφικής τεκμηρίωσης και στην εργαστηριακή ανάλυση του αρχαιολογικού υλικού.

 
Μεταβίβαση γνώσης

Από την αρχή του προγράμματος επιδιώχθηκε η σύνδεση της ανασκαφής με τους κατοίκους, ώστε να αναγνωρίσουν την προοπτική που δίνει στον τόπο ο νεολιθικός οικισμός και γιατί όχι να «υιοθετήσουν» τον αρχαιολογικό χώρο. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις και εκθέσεις επιχειρείται:

  • η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της αρχαιολογικής έρευνας
  • η ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας στα ζητήματα της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς
  • η οικοδόμηση μια σχέσης υποστήριξης και αλληλεπίδρασης ανάμεσα στους φορείς της αρχαιολογικής έρευνας και την τοπική κοινωνία
 
Σύνδεση παρελθόντος με το παρόν

Ο νεολιθικός οικισμός των Παλιαμπέλων αντιπροσωπεύει την πρώτη εγκατάσταση γεωργοκτηνοτρόφων σε μια περιοχή που διατηρεί μέχρι σήμερα τον έντονο γεωργικό της χαρακτήρα. Σε ένα πρώτο επίπεδο, η διαχρονική θεώρηση της κατοίκησης στην περιοχή αποβλέπει στη δημιουργία μιας νέας σχέσης της τοπικής κοινωνίας με το άμεσο και το απώτερο παρελθόν. Σε ένα δεύτερο, η συμμετοχή της ανασκαφής των Παλιαμπέλων στο πρόγραμμα TEMPER εντάσσει τη θέση σε ένα ενιαίο δίκτυο περιοχών με στοιχεία προϊστορικής κατοίκησης, που θα αποτελέσει παράδειγμα της κοινής ευρωπαϊκής και μεσογειακής καταγωγής.

 
Δημιουργία αρχαιολογικού πάρκου

Απώτερος στόχος είναι η δημιουργία ενός πολυδιάστατου πολιτιστικού χώρου, που θα αναβαθμίσει το σύγχρονο χωριό και θα δημιουργήσει αναπτυξιακές προοπτικές. Έτσι, σχεδιάζεται ένας χώρος προβολής του αρχαιολογικού έργου και των στοιχείων της προβιομηχανικής αγροτικής ζωής, ώστε να γίνεται κατανοητή από τους επισκέπτες η σημασία του προϊστορικού αγροτικού οικισμού με απτό και παραστατικό τρόπο. Επιδίωξη του προγράμματος είναι η ενεργητική εμπλοκή των κατοίκων με τον αρχαιολογικό χώρο και η προσέλκυση επισκεπτών, διαφόρων ηλικιών και ενδιαφερόντων στην περιοχή.